Koci Świat

Przysłowia o kotach

"(Samuel Adalberg: KSIĘGA PRZYSŁÓW PRZYPOWIEŚCI I WYRAŻEŃ PRZYSŁOWIOWYCH POLSKICH, Warszawa, Druk. Emila Skiwskiego 1889-1894, s. 231 - 233)

 

 

1. Bodaj tak kot płakał. Jak to jest prawda.
2. Brać koty w leszczoty.
Drewno rozszczypane i zaciśnione kotowi w ogon zowią przyslowiem: brać....
3. Chociaż masz dobrego kota, jednak cię po śmierci myszy zjedzą.
Kot=w tym znacz. trzos, mieszek z pieniędzmi; zapewne z niemieck.: Geldkatze.
4. Choć rzucisz kota łbem z góry, to na nogi padnie.
5. Dalej kot trzaśnie, niźli mysz skoczy.
Niżeli mysz skoczy, dalej kocur trzaśnie..
6. Dla kota za dużo, dla psa za mało.
7. Dobrze na piecu, a kot jednak mruczy.
Dobrze na piecu, a kot przecie mruczy.
8. Dwa koci w jednym worze.
Dwu kotu w jeden wór źle sadzać.
Szkoda dwóch do jednego miechu kotów wsadzać.
Dwaj być nic mogą w jednym worze koci bez zwady.
9. Gadałby kotek, ale język krotek.
10. Gdy kot trawę je, będzie deszcz.
Odm. Gdy się kot myje, spodziewaj się deszczu.
Kot wieszcza bestyja, Zawsze sio na deszcz myja.
11. Gdzie dwa koty, a jeden szczur; dwie gospodynie, a jeden dwór; gdzie jeden koń, a dwa brytany-tam spokój święty jest nieznany.
12. Głaszcz ty kotowi skórę, a on ogon wzgórę.
Im kota barziej głaszczesz, tym barziej ogon wznosi.
Im więcej kota głaszczesz, tym więcej ogon podnosi.
Czym wicy sę kota smucze, tym węszy won wógąn pódnsisza. (kaszubskie)
Głaszcz na kocie, jako chcesz skórę, on przedsię ogonem wzgórę.
13. I kot ma swój gniew.
14. Im kot starszy, tym ogon twardszy.
...,tym ma ogon twardszy.
Czym kot starszy, tym wógon wiardszy. (kaszubskie)
15. Jad by kot ryby, ale nie chce ogona maczać.
..., ale ogona nie chce zmoczyć.
Kot rad jada ryby, ale w wodę nie chce..
Chce kotek ryby łowić, ale ogona nie zmoczyć.
16. Jakby kot po ręku lizał.
Krajką go bił, a onego bolało, jakby...
17. Jak przyjdzie kotka do wody.
Nigdy się to nie stanie, nie wskórasz, możesz długo czekać.
18. Jeden kot stada myszy się nie boi. .
Jeden kot i stada, myszy się nie boi. .
19. Każdy kot łowny.
20. Każdy kot na pazury spada.
21. Każdy kot w nocy czarny.
W nocy każdy kot bury.
W nocy wszystkie koty bure.
W nocé są wszelkie kóte bure. ....kóte szare. (kaszubskie)
Po nocy kozda kotka bura.
22. Kota łasownego i smyka domownego - nie upilnuje.
23. Kota na myszy, na zające charta.
Do czego kto zdatny, do tego go używają.
24. Kota paść..
Do aresztu, pod klucz się dostać.
25. Kot jajka nie zniesie.
26. Kot jeszcze na ognisku
Kot na kuchni.. Niema nic jeszcze do jedzenia, jeszcze ognia nawet na kuchni niema.
27. Kotka i żona niech siedzi (ma siedzieć) doma.
Kotki i kobiety w domu siedzieć powinny.
28. Kot kotkę okaleczył, kot kotkę będzie leczył.
29. Kotkowe swawole sprowadzają bole.
30. Kotku! wolniej, dłużej będzie.
Umiarkowanie żyj, na dłużej ci wystarczy.
31. Kot lubi śmietankę, koza majeranek.
Co kto woli, lubi.
32. Kót łowny, chłop mówny-nigde nie zginą. (kaszubskie)
Odm. .. ., wszędzie się pożywią.
33. Kot mu za uchem wrzeszczy.
Wierz mi, tu kot za uchem niejednemu wrzaśnie..
T. j. kłopoty go trapią, nie może zapomnieć o nich.
34. Kot myszy nie niecha, liszka kur, a wilk owiec.
35. Kot nie koło jednej dziury siada.
36. Kot niełowny, chłop niemowny-często głodny
.... nie wiele warci.
Kot głodny, gdy niełowny; chłop, gdy. nie domowny.
Kot niełowny, żak niemowny - często głodny.
Kot niełowny, mąż niemowny - jednako się mają.
Kot niełowny, chłop niemowny - obadwaj łapę liżą.
37. Kotowi żart, a myszce śmierć.
38. Kot się myje, będą goście.
Odm. Goście przyjadą, bo się kotek myje.
39. Kot śpiący meszy nie chwata. (kaszubskie)
40. Kot tak długo z szczurkiem igra, aż mu się uprzykrzy.
41. Kot w rękawiczkach myszy nie złapie (nie złowi).
Do pracy trzeba ręki przyłożyć, nie żałować jej.
42. Koty z kim drzeć.
T. j. zawzięcie się kłócić, udzierać się z kim.
43. Kot za sadłem, chłop za jadłem, wilk za padłem.
Przepada, goni, ubiega się.
44. Kot zawsze na pazury pada.
45. Kot z domu - myszy na pokój (na stół).
46. Lepiej kotu na ognisku, niżeli psu na wiórzysku.
..., niżli psu na igrzysku.
47. Łów sobie kotku.
48. Miarą kocie, idzie o cię!
Wara kocie, idzie o cię!
Panie kocie, idzie o cię!.
T. j. pilnuj się, miej się na baczności, o twoją skórę idzie.
49. Musiał kota zabić.
O kucharzu, który źle potrawę przygoto-wał, lub któremu się coś nie udało; t. j. musiał z kota tę potrawę zrobić.
50. Najlepiej cicho siedzieć sobie w jamie, ani być z kotem, ani przeciw kotu.
51. Nie ciągnij kota za ogon.
52. Nie dla kota (kotki) kasza(kiszka, sadło).
53. Nie graj kotku z niedźwiedziem
Nie graj kotko z niedźwiedziem.
54. Nie graj s kótę, bo cę udrapnie. (kaszubskie) 55. Nie każdy kot łowny.
56. Nie mieć się kotku na niedźwiedzia, bo kiedy niedźwiedź drzaśnie, tedy kotek wrzaśnie.
...,bo kiedy niedźwiedź drapnie,...
Nie mieć kotku na niedźwiedzia.
Nie porywaj się kotku na niedźwiedzia.
Nie porywaj się kotku na niedźwiadki.
Kotku, nie porywaj się na niedźwiedzia.
Nie mieć się na niedźwiedzia kocie zagorzały, tyś niewielkie stworzenie, a niedźwiedź niemały..
57. Nie zawsze kotowi zapusty.
58. Nie żartuj kotka z psem..
59. Ostatni ten kot, co przy jednej dziurze siedzi.
60. Pierwej (prędzej), niż kotka jaja zniesie.
Stanie się to, ale nie tak prędko; poczekaj, aż kotka....
61. Pierwsze kocięta za płot.
Pierwsze koty za płoty...
Pierwsze psy, koty za płoty.
Pierwsze kotki za płotki (za opłotki).
T. j. pierwsze próby, początki, prace nie zawsze się udają, nie zawsze są pomyślne.
62. Poty kot miauczy, póki szperki nie zje, a potym się oblizuje.
63. Przewrócić (wykręcić) kota do góry nogami (ogonem).
Przeinaczyć co, przekręcić.
64. Rzuć jak chcesz kota, a on zawsze na nogi padnie.
Rzuć kota z góry, to on padnie na pazury.
Czasem kot i z dachu spadnie, A przedsię na nogi padnie.
Zawsze padnie na nogi, jako rzucisz kota.
65. Schował pazurki, jak kot przy kominie.
Niewinną, obłudną postawę przybrał, udaje.
66. Stąd kot, a stąd jednorożec.
67. Zaraz panie, tylko kotka wstanie.
68. Zawiele na kota gleń.
69. Zjadłaby go kotka przez noc.
Chudy, nędzny, nie wiele ma na sobie mięsa.
70. Znać kota po pazurach.
71. Z tym kot rad mieszka w zgodzie, kto mu się da lizać po brodzie.
==============================================
INNE:
72. Drzeć z kimś koty; być, żyć z kimś jak pies z kotem - być z kimś w niezgodzie, kłócić się; nienawidzić się wzajemnie.
73. Kupować, targować kota w worku - kupować coś bez obejrzenia, bez sprawdzenia.
74. Bawić się, igrać z kimś jak kot z myszką - znęcać się nad kimś słabszym.
75. Odwracać, wykręcać kota ogonem - przedstawiać coś w zupełnie innym, w fałszywym świetle.
76. Biegać, latać jak kot z pęcherzem - biegać w różnych kierunkach bez określonego celu.
77. Tyle co kot napłakał - bardzo mało, odrobinę.
78. Popędzić, pogonić komuś kota - wyrzucić, wypędzić kogoś z jakiegoś miejsca.
79. Myszy tańcują, kiedy kota nie czują.
80. Nie dla psa kiełbasa, nie dla kota sadło